كلمه بيست و نهم؛ انسان و بندگی حضرت حق

مجموعه كلمات حسني 
  بخشی از مقدمه علامه  طباطبایی راجع به كتاب المراقابات
 تاليف حاج ميرزا جواد آقا  ملكى تبريزى قدس الله سره الشريف 

برادرانم زندگى دنيا بازيچه‏اى بيش نبوده و زندگى حقيقى سراى آخرت است. انسان در زندگى پست دنيا وظيفه‏اى جز آماده شدن براى زندگى آخرت، پيمودن راه نزديكى به خداوند، پيشه كردن بندگى و تواضع در مقابل خدا ندارد. حجابى بين او و پروردگارش نيست. و چاره‏اى جز ايستادن در پيشگاه خداوند نمى‏باشد.

بنابراين انسان بايد در جايگاه نياز ايستاده و علامت بندگى را در خود آشكار نمايد، به پروردگار عزّت روى نموده و متوجه ساحت بزرگى و عظمت او شود و با نامها و صفات نيكوى او و بوسيله دعا به او نزديكى جويد، و با مراقبت در روزها و شبهاى مختلف و ماهها و سالها به او متوسل و خود را در مسير وزش بادهاى انس و نسيمهاى قدس او قرار دهد. چنانكه فرمود صلّى اللّه عليه و آله و سلّم: در طول زندگانى شما نسيمهايى از رحمتهاى پروردگار مى‏وزد، بهوش باشيد به آن رو كنيد و به آن پشت نكنيد.

بجان خودم سوگند، روش گذشتگان مقرّب و روندگان راه بندگى، يعنى محمّد و آل پاك او و ساير پيامبران، راستگويان، شهدا و صالحين همين بوده است. و آنان چه همراهان خوبى هستند.

كلمه بيست و هشتم؛ امان از غفلت امان ...

مجموعه كلمات حسني 
ويژه ماه مبارك رمضان

قصه ما و ماه رمضان قصه يخ فروشي است كه از او پرسيدند يخهاي خود را فرختي؟

گفت نفروختم ولي تمام شد

امان از غفلت امان ...

كلمه بيست و هفتم؛ شكر خدا و در خواست توفيق درك بيشتر بركات ماه رمضان آينده

مجموعه كلمات حسني 
ويژه ماه مبارك رمضان

شكر خدا و در خواست توفيق درك بيشتر بركات ماه رمضان آينده

خدا یا شکرت که اجازه حضور در جمع میمانانت را دادی
و شکرت به این سبب که توفیق روزه گرفتن دادی
و سپاس تو که در عیدی که به عنوان پاداش برای روزه داران حقیقی قرار دادی
مرا نیز هر چند عاصي و روسياه وارد کردی

پس پروردگارا  حال که این همه لطف در حق این بنده سر تا به پا تقصیر داری
 منت تمام کن و توفیقی ده
تا در ایام پیش رو اطاعت اوامرت را سرلوحه امورم قرار دهم
و در انجام واجبات و ترک محرمات استوار باشم
و اعمالم را به گونه ای انجام دهم که مورد رضایت توست.

و اینها را همه وسیله ای قرار دهم جهت قرب بیشتر به تو ای خدای دوست داشتنی
در تمامی ایام
بخصوص در ماه هاي پربركت رجب، شعبان و ماه رمضان
باشد كه توشه هر سال ما از اين ايام لذت همجواري با تو را فراهم آورد.

كلمه بيست و ششم؛ وداع با ماه رمضان

مجموعه كلمات حسني 
ويژه ماه مبارك رمضان

 خلاصه كتاب المراقابات تاليف حاج ميرزا جواد
 آقا  ملكى تبريزى قدس الله سره الشريف، بخش
مربوط به ماه مبارك رمضان

وداع با ماه رمضان

كار مهم ديگر وداع ماه رمضان و متأثر شدن بخاطر جدايى از آن است. در اين رابطه دعاها و مناجاتهايى پرارزش با ماه بزرگ خدا رسيده است.

توضيح وداع با ماه رمضان

اگر خدا حافظى با «زمان» - كه فاقد درك سخن ما و خدا حافظى است - برايت مشكل است به جواب سيد - قدّس اللّه سره - در اقبال مراجعه كن. و اگر به آن قانع نشدى اين مطالب را بخوان:

زمان و مكان و ساير چيزهايى كه از قبيل حيوانات نيستند، گرچه در اين عالم و به اين شكل درك و شعورى ندارند ولى تمام آنها در بعضى از عالمهاى بالاتر داراى زندگى، درك، توانايى سخن گفتن و بيان نمودن و دوستى و دشمنى مى‏باشند. و روايات بسيارى كه درباره احوال عالم برزخ و قيامت رسيده و نيز مكاشفات اهل مكاشفه اين مطلب را ثابت مى‏كند. تمام موجودات اين عالم، قبل از بوجود آمدن، در عالمهاى ديگرى بوجود آمده‏اند و موجودات در هر عالمى شكل و خصوصياتى مخصوص به آن دارند كه با شكل و خصوصيات اين عالم فرق مى‏كند.

يكى از خصوصياتى كه بعضى از عالمهاى برتر دارند اين است كه تمام موجودات آن زنده بوده و داراى شعور مى‏باشند و شايد اين آيه هم اشاره به همين مطلب داشته باشد: «و همانا سراى آخرت بهترين زندگى است.»«لهی الحیوان» زيرا فقط سراى آخرت را زندگى ناميده است.

رواياتى كه درباره سخن گفتن ميوه‏ها در بهشت و خوشحال شدن تخت و سرور او بخاطر تكيه زدن مؤمن بر آن وارد شده است نيز دلالت بر حيات موجودات در عالم آخرت دارد و حتى بعضى از روايات دلالت بر سخن گفتن زمين با مؤمن و كافر دارد.

سخن گفتن سنگريزه در دست رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم كه از معجزات آن بزرگوار است نيز از همين قبيل است، زيرا سخن گفتن آن در ملكوتش مى‏باشد. و اعجاز رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فقط در رسانيدن سخن گفتن (با زبان ملكوتى) او به گوش مردم اين جهان است.

حتى تمام معجزاتى كه پيامبران و اولياء از خود بروز داده‏اند، از قبيل به سخن واداشتن جمادات و زنده كردن آنها، از همين قبيل است.

زندگى عصاى موسى و پرنده عيسى يك زندگى ملكوتى و بر اهل اين عالم پوشيده بود و زمانى كه خداوند لازم ديد اين زندگى را براى مردم آشكار نمود. زمان نيز در بعضى از عوالم خود زنده و داراى شعور است. پس وداع با او و مخاطب ساختن او در عالم خودش چه اشكالى دارد مهم اين است كه وداع كننده بايد در اظهار غم و اندوه هنگام وداع راستگو باشد، تا مبادا با دروغ و نفاق - در چنين زمان گرانقدرى - اين ماه را به پايان برساند، گرچه چنين صداقتى فقط براى كسانى تحقق پيدا مى‏كند كه با اشتياق و علاقه نه با نارضايتى و زحمت اين ماه را بسر برده باشند.

بطور كلى غم در ماهيت وداع وجود دارد، و فقط كسى غمگين مى‏شود كه به همراه وداع كننده خود علاقمند باشد و چنين كسى نه تنها با او مخالفت نمى‏كند، بلكه آنچه را كه مورد علاقه اوست بجا مى‏آورد.

بنابراين اگر از آمدن ماه رمضان و روزه و عبادتهاى آن خوشحال باشى و به آن علاقمند بوده و نسبت به انجام اعمالى كه در اين ماه وارد شده، با توجه و در اين جهت جدى و به كرامت، فضل و فايده آن - آنگونه كه بايد - معتقد باشى، طبيعى است كه از جدايى آن غمگين شده و بسر آمدن آن براى تو سخت است. و در چنين صورتى اگر بگويى:

«السلام عليك من قرين جلّ قدره موجودا و افجع فراقه مفقودا،

سلام بر تو كه همراهى و وجودت گرانقدر و نبودن و جداييت فاجعه است».

راستگو خواهى بود. و نيز اگر در مناجات با پروردگار خود بگويى:

«نحن مودعوه وداع من عز فراقه فغمنا، و اوحش انصرافه عنا فهمنا،

ما با او مانند كسى كه جدايى از او سخت و رفتن او موجب وحشت است، وداع كرده و غمگين شديم.» گفتار تو صادقانه خواهد بود. ولى اگر - پناه بر خدا - اين ماه براى تو سخت بوده و با سختى روزه و عبادتهاى آن را انجام داده باشى از باقى ماندن آن ناراحت باشى و در پايان ماه با چنين سخنانى با اين ماه وداع كنى، ماه رمضان تو را دروغگو خواهد دانست و در جواب تو مى‏گويد: «از سخنانت خجالت نمى‏كشى، به همراهى من راضى نبودى و من براى تو سخت بودم، به خيرات و هدايا و تحفه‏هايى كه براى تو بود بى‏اعتنايى مى‏كردى و با اشتياق و رغبت به استقبال من نيامدى، با انس و علاقه مرا همراهى نكرده و مشتاق تمام شدن و جداييم بودى و اكنون در قلبت از جدايى من خوشحال ولى با زبانت اظهار غم و اندوه مى‏نمايى» در اين صورت اگر خداوند در جواب مناجات از تو روى گردانده يا بخاطر دروغ گفتن و كوچك دانستن جناب قدسش تو را مجازات نمايد، چه حالى خواهى داشت

كلمه بيست و پنجم؛ شب آخر ماه مبارک رمضان و بیدار دلان

 

مجموعه كلمات حسني 
ويژه ماه مبارك رمضان

 خلاصه كتاب المراقابات تاليف حاج ميرزا جواد
 آقا  ملكى تبريزى قدس الله سره الشريف، بخش
مربوط به ماه مبارك رمضان

شب آخر ماه مبارک رمضان و بیدار دلان

اعمال مهمى در اين شب براى اهل بيدارى وجود دارد از قبيل:

[عملى براى قبول شدن اعمال ماه رمضان‏]

1 - براى قبول شدن اعمال ماه رمضان اين عمل وارد شده است:

عمل شريفى كه سيد قدّس سرّه آن را در «اقبال» از «جعفر بن محمد الدوريستى» از كتاب «حسنى» از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم روايت كرده است كه فرمودند: «كسى كه در شب آخر ماه رمضان ده ركعت نماز بجا آورد، در هر ركعت يك بار فاتحة الكتاب و ده بارقل هو اللّه احدبخواند و در سجده و ركوع خود ده بار بگويد:سبحان اللّه و الحمد للّه و لا إله إلا اللّه و اللّه أكبر

و در هر دو ركعت يك بار تشهد خوانده و سپس سلام بدهد، و در پايان ده ركعت نماز بعد از سلام دادن صد بار «استغفر اللّه» بگويد و هنگامى كه از استغفار فارغ شد سجده كند و در سجده بگويد:«يا حيّ يا قيّوم يا ذا الجلال و الإكرام يا رحمن الدّنيا و الآخرة و رحيمهما، يا اله الأوّلين و الآخرين اغفر لنا ذنوبنا، و تقبّل منّا صلواتنا، و صيامنا و قيامنا»

- قسم به كسى كه مرا بحق به پيامبرى برانگيخت، جبرئيل بنقل از اسرافيل و او از پروردگار متعال به من خبر داد كه: - او سرش را از سجده برنمى‏دارد مگر اين كه خداوند او را آمرزيده، ماه رمضان را از او قبول نموده و از گناهانش مى‏گذرد، گرچه هفتاد گناه انجام داده باشد كه هر كدام از آنان بزرگتر از گناهان بندگان باشد، و از تمام اهالى منطقه‏اى كه در آن است قبول مى‏كند تا اين كه فرمود: اين هديه، مخصوص من و مردان و زنان امتم مى‏باشد و خداوند متعال آن را به هيچكدام از پيامبران و مردم قبل از من نداده است».

كلمه بيست و چهارم؛ داشتن حضور قلب در دعا (3)

 

مجموعه كلمات حسني 
ويژه ماه مبارك رمضان

 خلاصه كتاب المراقابات تاليف حاج ميرزا جواد
 آقا  ملكى تبريزى قدس الله سره الشريف، بخش
مربوط به ماه مبارك رمضان

داشتن حضور قلب در دعا

آنچه درباره شايستگى خود، بجهت غفلت در مناجات با پروردگار خود گفتيم، باقتضاى حكم عقل و عدالت پروردگار بود. ولى رفتارى كه خدا با فضل خود و بجاى عدلش، با ما دارد، همان است كه امام عليه السّلام بيان فرمودند: «خداوند آبروى ما را حفظ كرده، و سلامتى كامل خود را از ما نمى‏گيرد، نعمتهاى خود را از ما نگرفته و ما را فريب نمى‏دهد.

گناهان ما را پنهان نموده و خوبيهاى ما را آشكار مى‏نمايد. و با ما مانند كسى كه از او اطاعت كرده، رفتار نموده و ما را به غير خودش واگذار نمى‏كند. در توبه را بر ما نبسته و از لغزشهاى ما چشم پوشى مى‏كند. ما را دعوت نموده تا به درگاه او دعا كنيم. و وعده اجابت داده است. و بر كسى كه با سرپيچى از او ما را سرزنش كند، خشم گرفته، و با اين كه احترام او را نگه نداشته‏ايم، مؤمنين را از هتك حرمت ما نهى مى‏نمايد.

عطاياى خود را از ما سلب ننموده و ما را بدون كمك نمى‏گذارد و ما را از كفايت نمودن خود خارج نمى‏فرمايد... تا آخر فرمايشات آن حضرت عليه السّلام كه اجمالا به نيكى‏هاى خداوند و رفتار كريمانه‏اش اشاره مى‏نمايد».

آنگاه در فرمايش آن حضرت عليه السّلام بنگر كه فرمود: «من گرسنه دوستى تو هستم كه سير نمى‏شوم، من تشنه محبت تو هستم كه سيراب نمى‏گردم.» آيا اثرى از محبت او در خود مى‏بينى چه رسد به اين كه مانند گرسنه تشنه باشى. زيرا دوستدار او طبيعتا مشتاق ديدار با اوست. بهمين جهت بعد از اين فرمودند: «چقدر مشتاق كسى هستم كه مرا مى‏بيند ولى او را نمى‏بينم.» و مشتاق آرام نگرفته و راحت نمى‏شود، تا اين كه به آنچه مشتاق بوده، برسد.

خلاصه اين كه تلفظ كلمات كارى آسان و بدون زحمت است، ولى متصف شدن به حقيقت آنچه مى‏گويد، كارى مشكل، و عمل كردن به آن كارى مشكلتر است. دوستان خدا آنگونه هستند كه امام عليه السّلام قبل از اين به آن اشاره نمودند: «آنها كسانى هستند كه به روزه روز و رنج شب راضى نشده، تا جايى كه قدم بر سر نيزه‏ها گذاشته و چهره‏ها را خاك آلوده كردند.» آيا اثرى از اين مطالب در خود مى‏بينى؟ اگر مى‏بينى، گواراى وجودت و خوشا بحال تو، و اگر از كسانى هستى كه روزه و عبادت در شب براى آنان سخت است چه رسد به قدم گذاشتن بر سر نيزه‏ها پس در مناجات به مولا و مالك آخرت و دنيا دروغ نگو.

كلمه بيست و سوم؛ داشتن حضور قلب در دعا (2)

 

مجموعه كلمات حسني 
ويژه ماه مبارك رمضان

 خلاصه كتاب المراقابات تاليف حاج ميرزا جواد
 آقا  ملكى تبريزى قدس الله سره الشريف، بخش
مربوط به ماه مبارك رمضان

داشتن حضور قلب در دعا

مهمترين چيزى كه در دعا بايد رعايت شود اين است كه بداند چه مى‏گويد و حال و صفاتى كه دارد، ...

بنده‏اى كه آقايش او را به ميهمانى و مجلس كرامت خود بهمراه اولياى پاكش دعوت نموده، و كسى را فرستاده تا ادب حضور و مناجات با او را، آنگونه كه شايسته است، به او بياموزد، ولى دل بنده در حضور آقاى خود به ياد دشمن او بوده و درباره فرمانبردارى از اين دشمن فكر كرده و غرق در اين فكر باشد، بطورى كه اصلا نفهمد كه به آقا و مولايش چه مى‏گويد، عقل تو چه جوابى را شايسته سخنان اين گمراه گمراهتر از چهارپايان مى‏داند؟ كاش به او گفته شود: اى گمراهى كه پروردگارت را كوچك مى‏انگارى خجالت نمى‏كشى در اين شرايط بگونه‏اى با من روبرو مى‏شوى كه راضى نيستى كسى با تو اين گونه روبرو شود. و حتى از دشمنت نيز انتظار چنين برخوردى ندارى. آيا همنوعان خود را كه بندگان من هستند نيز اين گونه سبك مى‏شمارى پس چرا خجالت نكشيده و مرا طورى سبك مى‏شمارى كه حاضر نيستى به بندگان خوارم اين گونه توهين كنى؟ آيا كوچكتر از من پيدا نكردى؟ زيرا با اين عمل مى‏گويى كه بندگانم براى تو بيش از من اهميت دارند.

منزه است پروردگار بردبار و كريم. و چرا كريم و بردبار نباشد كه اگر حلم او نبود، ما را بخاطر اين توهين، مانند شخصى قدرتمند و مقتدر مجازات نموده و در پائينترين طبقات عذاب شوندگان، عذاب مى‏نمود. آنگاه ما را براى هميشه از درگاهش رانده، و در ميان جهنم قرار مى‏داد.

بيشتر مردم در دعاى خود به اين حالت از حالات سه‏گانه‏اى كه گفتيم دچار مى‏شوند، و كمتر به حالت دوم دچار مى‏شوند كه عبارت بود از اين كه خود را فردى متقى دانسته و از رفتار پروردگار با خود خوشنود نيستند. و بهمين جهت در اعتراف به كوتاهى خود و فضل پروردگار دروغ مى‏گويند. و گمان نمى‏كنم قسم سوم، يعنى كسى كه مسخره كند، در ميان مسلمين پيدا شود.

كلمه بيست و دوم؛ داشتن حضور قلب در دعا

مجموعه كلمات حسني 
ويژه ماه مبارك رمضان

 خلاصه كتاب المراقابات تاليف حاج ميرزا جواد
 آقا  ملكى تبريزى قدس الله سره الشريف، بخش
مربوط به ماه مبارك رمضان

داشتن حضور قلب در دعا

مهمترين چيزى كه در دعا بايد رعايت شود اين است كه بداند چه مى‏گويد و حال و صفاتى كه دارد، مخالفتى با آنچه كه به خداوند در اين زمان و مكان بزرگ، عرض مى‏كند، نداشته باشد. زيرا در غير اين صورت يا در ادعاى خود دروغ مى‏گويد يا غافل بوده و يا مولاى خود را مسخره مى‏كند كه چنين چيزى نزديك به كفر، بلكه حقيقت آن كفر به خداى بزرگ است. - زيرا كسى كه رازهاى بسيار نهان و اسرار دلها را مى‏داند، اگر بنده‏اش با اين اعترافات و تضرعهايى كه در اين دعاست:

«يا من نهاني عن المعصية فعصيته فلم يهتك عني ستره عند معصيته،...

اى كسى كه مرا از سرپيچى از دستورات منع كرد ولى من از دستوراتش سر تافتم، با اين حال آبروى مرا هنگام سرپيچى كردن حفظ كرد...» او را مخاطب قرار داده، و ببيند دل و نهان و عملش همگى بر خلاف چيزهايى است كه مى‏گويد، و اعتراف او واقعى نبوده و معتقد است از صالحين بوده و با مولاى خود به عدالت رفتار كرده است، يا قلبا از كارهاى خداى متعال در مورد خود راضى نيست يا ذلت و شكستگى و چاپلوسى و حقارتى را كه لازمه اين اعتراف است، ندارد، عقل در مورد اين مناجات كننده غافل يا دروغگو يا مسخره‏گر چه حكمى دارد؟ و او را سزاوار چه چيزى مى‏داند؟ از سه حالتى كه در بالا گفتيم، جرم حالت غفلت از دو حالت ديگر كمتر است.

كلمه بيست و یکم؛ وقایع شب قدر

                                              مجموعه كلمات حسني 
                                            ويژه ماه مبارك رمضان

 وقایع شب قدر

الف- نزول قرآن.ظاهر آیه شریفه « انا انزلناه فى لیله القدر» این است که همه قرآن در شب قدر نازل شده است و چون تعبیر به انزال کرده که ظهور در یکپارچگى و دفعى بودن دارد نه تنزیل، که ظاهر در نزول تدریجى است.قرآن کریم به دو گونه نازل شده است:1- نزول یکباره در یک شب معین.2- نزول تدریجى در طول بیست و سه سال نبوت پیامبر اکرم (ص. )آیاتى چون «قرانا فرقناه لتقراه على الناس على مکث ونزلناه تنزیلا.»(اسراء / 106) نزول تدریجى قرآن را بیان مى‌کند.در نزول دفعى (و یکپارچه)، قرآن کریم که مرکب از سوره‌ها و آیات است ‌یک دفعه نازل نشده است ‌بلکه بهصورت اجمال همه قرآن نازل شده است چون آیاتى که درباره وقایع شخصى و حوادث جزئى نازل شده ارتباط کامل با زمان و مکان و اشخاص و احوال خاصه‌اى دارد که درباره آن اشخاص و آن احوال و درآن زمان و مکان نازل شده و معلوم است که چنین آیاتى درست در نمى‌آید مگر اینکه زمان و مکانش و واقعه‌اى که درباره‌اش نازل شده رخ دهد به طورى که اگر از آن زمان‌ها و مکان‌ها و وقایع خاصه صرف نظر شود و فرض شود که قرآن یک باره نازل شده، قهرا موارد آن آیات حذف مى‌شود و دیگر بر آنها تطبیق نمى‌کنند، پس قرآن به همین هیئت که هست دوبار نازل نشده بلکه بین دو نزول قرآن فرق است و فرق آن در اجمال و تفصیل است. همان اجمال و تفصیلى که درآیه شریفه «کتاب احکمت ایاته ثم فصلت من لدن حکیم خبیر.»(هود / 1)به آن اشاره شده است. و در شب قدر قرآن کریم به صورت اجمال و یکپارچه بر پیامبر اکرم (ص) نازل شد و در طول بیست و سه سال به تفصیل و به تدریج و آیه به آیه نازل گردید.

كلمه بيستم؛ روزه حجاب زبان و گوش و چشم از گناه است

مجموعه كلمات حسني 
ويژه ماه مبارك رمضان

روزه حجاب زبان و گوش و چشم از گناه است

از فقه الرضا (عليه السلام) روايت‏شده كه حضرت رضا (عليه السلام) در رابطه با شرائط روزه و روزه‏دارى چنين فرمود: «و اعلم يرحمك الله ان الصوم حجاب ضربه الله عزوجل على الالسن و الاسماع و الابصار و سائر الجوارح لما له فى عادة من شره و طهارة تلك الحقيقة حتى يستر به من النار، و قد جعل الله على كل جارحة حقا للصيام فمن ادى حقها كان صائما و من ترك شيئا منها نقص من فضل صومه بحسب ما ترك منها» (*) .

بدان (اى روزه‏دار) خداى رحمتت كند، كه براستى روزه ستر و حجابى است، كه خداوند او را بر زبانها و گوشها و چشمها و سائر جوارح زده است، هرگاه معتاد بر زشتيها و شر و فساد باشند، (چون زبان و گوش و چشم و ساير جوارح هرگاه تحت كنترل دقيق ايمان و دين شخص باشند، از شر آنان كاملا در امان مى‏باشد) كه طهارت (و حجاب صوم) بر اسماع و ابصار و غيره، او را از آتش جهنم مى‏پوشاند و حجابى محكم از آتش براى او خواهند شد. به تحقيق خداوند بر هر «آدم‏» خسته‏اى براى روزه گرفتن حقى مقرر فرموده است، پس اگر آن حق را اداء كند (و به خوبى حق روزه‏دارى را به جاى آورد) هرآينه صائم و روزه‏دار است، (يعنى به جاى آورده حق روزه را) و هر كس بعضى از آن شرايط را ترك نموده، از فضيلت و ثواب روزه‏اش به قدر و بحسب آنچه ترك كرده كاسته است.

* مستدرك الوسائل، نقل از وقايع الايام خيابانى، ص 432.

كلمه نوزدهم ؛ ماه رمضان قطعه‏اى از بهشت

مجموعه كلمات حسني 
ويژه ماه مبارك رمضان

ماه رمضان در هر سال، قطعه‏اى از بهشت است كه خدا در جهنّم سوزان دنياى مادّى ما آن را وارد مى‏كند و به ما فرصت مى‏دهد كه خودمان را بر سر اين سفره الهى در اين ماه، وارد بهشت كنيم. بعضى همان سى‏روز را وارد بهشت مى‏شوند، بعضى به بركت آن سى‏روز، همه سال را و بعضى همه عمر را. بعضى هم از كنار آن، غافل عبور مى‏كنند كه مايه تأسّف و خسران است. حالا براى خودشان كه هيچ، هر كس كه ببيند اين موجود انسانى، با اين همه استعداد و توانايىِ عروج و تكامل، از چنين سفره با عظمتى استفاده نكند، حق دارد كه متأسّف شود. اين، ماه رمضان است. ماه ضيافت اللَّه است. ماه ليلةالقدر است... از بزرگترين اهداف روزه ماه رمضان ـ يا شايد بشود به يك معنا گفت «تمام الهدف» ـ تقواست؛ «لعلكم تتّقون» و اين دست ماست. مردم بايد هر كدام خودشان، و اگر بتوانند ديگران را اصلاح كنند.

رهبر معظم انقلاب، 17/11/1372

کلمه هجدهم ؛ روشى براى ايجاد رقت قلب

 

مجموعه كلمات حسني 
ويژه ماه مبارك رمضان

 خلاصه كتاب المراقابات تاليف حاج ميرزا جواد
 آقا  ملكى تبريزى قدس الله سره الشريف، بخش
مربوط به ماه مبارك رمضان

روشى براى ايجاد رقت قلب

خود را در روز قيامت فرض كردن و آنگاه با آنچه درباره ملامت مجرمين وارد شده است، خود را ملامت كردن، نام برد. و سپس به سمت راست خود نگاه كرده و درباره وضع و حال «اصحاب يمين»«» و شكل و لباس آنها فكر كند، آنگاه به سمت چپ نگاه كرده و خود را يكى از «اصحاب شمال»«» فرض نموده و روى سياه، چشم كبود، دستان بسته آنها، همنشينى آنان با شياطين، پوشيدن لباسهاى مسى گداخته و لباسهاى آتشين و حضور تمامى فرشتگان عذاب را در حالى كه منتظر فرمان پروردگارشان هستند در نظر آورد. آنگاه از صدور اين خطاب: «او را بگيريد، در غل و زنجير كشيده آنگاه به دوزخ افكنيد. آنگاه با زنجيرى كه طولش هفتاد ذراع است در كشيد.» حذر كند.

سپس صدا بزند: «اى مهربانترين مهربانان اى ياور كسانى كه يارى مى‏خواهند رحمت گسترده‏ات كجاست؟ كجاست عطاياى فراوانت؟ كجاست فضل بزرگت؟ كجاست منت زيادت؟ كرم تو كجاست؟ اى كريم آنگاه گريه كرده و بردبارى و كرم بزرگ و فضل و احسان قديم و عفو و آمرزش عمومى او را در خاطر آورد. اگر در اين حال شيطان پليد سراغ او آمده و بخواهد او را از رحمت پروردگارش مأيوس گردانيده و به او بگويد: تو با اين گناهان و عيوب اهل رحمت خدا و نگاه لطف او نيستى، زيرا فرموده است: «رحمت خود را براى متقين نوشته‏ام.» و تو با تقوا نيستى، نبايد سخن او را قبول كند. حتى جواب او را نگفته و در جواب او با خداى خود مناجات نموده و بيشتر اظهار اميدوارى نموده و بگويد: از كرم تو دور است كه از مانند من كه محتاج عفو و كرم تو بوده و با اوليائت به درگاهت توسل جسته‏ام روى گردانده و بر چشم گريان و قلب خاشع و بدن خوار و متواضع من ترحم ننمايى».

کلمه هفدهم ؛ انتخاب عمل براى شب قدر، تفكر و ياد خدا

 

مجموعه كلمات حسني 
ويژه ماه مبارك رمضان

 خلاصه كتاب المراقابات تاليف حاج ميرزا جواد
 آقا  ملكى تبريزى قدس الله سره الشريف، بخش
مربوط به ماه مبارك رمضان

انتخاب عمل براى اين شب، تفكر و ياد خدا

اگر فهميد چه عملى مناسبتر است كه به همان عمل مى‏كند. و اگر ترديد پيدا كرد، بايد استخاره كند. بعد از تعيين وقت ذكر، وقت مناسبى را كه در آن خواب‏آلود يا سير يا گرسنه نبوده و موانع ديگرى نيز نداشته باشد، بايد براى تفكر معين كند. نيز بايد تمام سعى خود را بكار گيرد كه در شبش چيزى، حتى امور مباح، او را از ياد خدا باز نداشته و در نمازها و مناجاتش به غير آن حتى مستحبات فكر نكند.

زيرا كسى كه مثلا در نماز به ساختن مسجد و آب كشيدن آن يا صدقه دادن فكر كند غافل است. حتى در حال ايستادن نماز در ياد اجزاى آن بودن غفلت است. و بايد در هنگام عمل فقط سعى كند كه قلب او از حقيقت كارهايى كه انجام مى‏دهد و ذكرهايى كه مى‏گويد غافل نباشد.

و براى اين كه براحتى به اين مطلب برسد، مى‏تواند قبل از انجام عمل مختصرى درباره آن فكر كند و آنگاه عمل را انجام دهد. و اگر هنگام قرائت و ذكر از آن غافل شد بايد آن را تكرار كند. مثلا وقتى مى‏خواهد رو به قبله بايستد، مى‏تواند اجمالا درباره معناى رو به قلبه نمودن بينديشد. و هنگامى كه مى‏خواهد بايستد ابتدا درباره حقيقت آن كه همان ايستادن براى اداى حق بندگى است انديشيده و فكر كند كه ايستادن بر روى دو پا اشاره به ترس و اميد بخاطر پذيرفته شدن عبادت يا عدم آن است. و بهمين ترتيب...، حتى قرائت و ذكرهاى نماز. مثلا قبل از گفتن«بسم اللّه الرحمن الرحيم»معناى آن را اجمالا در نظر آورده و آنگاه آن را بگويد. و اگر در اثناى قرائت آيه‏اى غفلتى براى او پيش آمد بايد آن آيه را تكرار كند.

كلمه شانزدهم، علي مرتضي عليه السلام

مجموعه كلمات حسني 
ويژه ماه مبارك رمضان

ولله لهدمت اركان الدين

شهادت حضرت وصی علي امیر المؤمنين عليه السلام

بر همه شيعيان تسليت باد.

حضرت رسول اكرم صلي الله عليه و آله :

ذكرُِِ علي (عليه السلام) عباده

حال كه ذكر و ياد او عبادت است و حداقل ذكر، نام اين خورشيد تابان است پس۱۱۰ بار بگو يا علي:

 علي علي
علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي علي    علي علي

کلمه پانزدهم ؛ آمادگى براى شب قدر و دعا براى توفيق در آن

مجموعه كلمات حسني 
ويژه ماه مبارك رمضان

 خلاصه كتاب المراقابات تاليف حاج ميرزا جواد
 آقا  ملكى تبريزى قدس الله سره الشريف، بخش
مربوط به ماه مبارك رمضان

آمادگى براى اين شب و دعا براى توفيق در آن

سزاوار است كسى كه دين و نص روشن قرآن و روايات پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و آل معصوم او عليهم السّلام را قبول دارد، تمام سعى خود را جهت آمادگى براى اعمال اين شب بكار گيرد. از كارهايى كه در طول سال مى‏تواند انجام دهد، دعا جهت توفيق در اين شب مى‏باشد و اين كه بتواند در اين شب، محبوبترين و پسنديده‏ترين كارها نزد خدا را انجام داده و خداوند اين شب را براى او بهتر از هزار ماه قرار داده، و اعمال اين شب را باين شكل از او قبول نموده و آن را با بالاترين درجات براى او ثبت، و تا روز ديدار او آن را بپروراند، در اين شب، نام او را در گروه مقرّبين نوشته، و شناخت، محبت، نزديكى، پناه، رضايت و خير خود همراه با عافيتش را نصيب او گردانيده، و بگونه‏اى از او راضى شود كه خشمى بعد از آن نبوده، و پيامبر و امام بخصوص امام زمانش عليه السّلام از او راضى شده، و او را با آنان در مجلس «صدق»، نزد سلطان مقتدر جاى داده و در بذل تمام توانايى براى فرمانبردارى و بدست آوردن رضايتش، او را موفق، و عاقبت او را نزديكى و رضايتش قرار دهد.

از كارهايى كه مى‏تواند بوسيله آن تمام سعى خود را در اين شب بكار گيرد، اين است كه در طول سال براى اين شب آماده شده و مقدمات عبادت را فراهم نمايد. مثلا مكان و لباس مناسب و عطر و صدقه‏اى را تهيه و مضامين لطيفى را براى مناجات با پروردگار و كلمات برانگيزنده‏اى را در خطاب آقايان و نگهبانان و حاميانش انتخاب كند. و ميهمانان مخصوصى را كه مناسب با اين شب مى‏باشند، و چند فقير را براى صدقه دادن در نظر بگيرد.

کلمه چهارهم ؛ مراتب شب قدر

مجموعه كلمات حسني 
ويژه ماه مبارك رمضان

 خلاصه كتاب المراقابات تاليف حاج ميرزا جواد
 آقا  ملكى تبريزى قدس الله سره الشريف، بخش
مربوط به ماه مبارك رمضان

مراتب شب قدر

از بعضى از روايات بر مى‏آيد كه شب قدر مراتبى دارد. و شب قدرى كه در قرآن آمده است، شب قدرى است كه آخرين مراحل مشيت الهى در آن صورت گرفته و پس از آن تغيير و تبديلى انجام نمى‏شود. و نيز از بعضى روايات برمى‏آيد كه شب نيمه شعبان و نوزدهم و بيست و يكم و بيست و سوم ماه رمضان از شبهاى قدر بوده و شب آخر برترين آنهاست كه شب «جهنّى» ناميده مى‏شود. و همين شب است كه مقدرات در آن، تغيير نمى‏كند. و باحتمال قوى شب بيست و هفتم ماه رمضان نيز از شبهاى قدر است. و كسى كه مى‏خواهد احتياط كند بايد در تمام اين پنج شب اعمال شب قدر را انجام دهد. و چون اين قول از لحاظ مضمون و سند برتر از ديگر اقوال بود، بهمين جهت ساير اقوال را ذكر نكرديم.

کلمه سیزدهم ؛ شناخت شب قدر و درك فضيلت آن‏

مجموعه كلمات حسني 
ويژه ماه مبارك رمضان

 خلاصه كتاب المراقابات تاليف حاج ميرزا جواد
 آقا  ملكى تبريزى قدس الله سره الشريف، بخش
مربوط به ماه مبارك رمضان

شناخت شب قدر و درك فضيلت آن‏

در روايتى، صد بار خواندن سوره دخان، تا شب بيست و سوم، براى شناخت اين شب، آمده است، و در روايت ديگر آمده است كه بجاى آن مى‏توان هزار بار سوره قدر را خواند. در اقبال روايتى آمده است كه گرچه صحت آن ثابت نشده ولى بخاطر اهميت زياد آن و باميد صحت و ثبوت آن در واقع، سزاوار است به آن عمل شود. و آن روايتى است از ابن عباس كه مى‏گويد: به رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم عرض كردم:

«رسول خدا درود و سلام خدا بر تو. خوشا بحال كسى كه شب قدر را ببيند، فرمودند: ابن عباس آيا نمازى به تو ياد ندهم كه در صورت بجا آوردن آن در هر شب، بيست بار و بيشتر، شب قدر را ببينى. عرض كردم: بفرماييد - درود خدا بر تو. فرمود: يك نماز چهار ركعتى بعد از نماز مغرب و قبل از نماز «وتر» بجا مى‏آورى، در هر ركعت يك بار فاتحة الكتاب و سه بار سوره جحد و سه بار سوره توحيد مى‏خوانى، و بعد از سلام سيزده بار «استغفر اللّه» مى‏گويى. بحق كسى كه من را به پيامبرى برانگيخت، كسى كه اين نماز را بجا آورد و در آخر آن سيزده بار تسبيح بگويد و از خدا آمرزش بخواهد، شب قدر را خواهد ديد. و روز قيامت شفاعت او در مورد هفتصد هزار نفر از امتم قبول مى‏شود.

و خداوند او و پدر و مادرش را مى‏آمرزد. اگر خدا بخواهد».

منظور از بيست بار ديدن شب قدر و بيشتر در اين روايت بروشنى

معلوم نيست و ممكن است منظور اين باشد كه پاداش او بهتر از لذت بيست بار ديدن شب قدر است، مانند اين روايت كه: ثواب يك تسبيح بهتر از ملك سليمان است. كه چنين چيزى هم بعيد نيست. ولى اين كه بگوييم مراد اين است كه ثواب اين نماز بالاتر از ثواب شب قدر و بيش از بيست برابر ثواب عبادت شب قدر مى‏باشد، بعيد است، چنانچه صاحب كتابى كه سيد قدّس سرّه اين روايت را از آن نقل كرده اينطور فهميده است.

کلمه دوازدهم؛ قرار گرفتن در مسير بخشش‏هاى خداوند

 

مجموعه كلمات حسني 
ويژه ماه مبارك رمضان

 خلاصه كتاب المراقابات تاليف حاج ميرزا جواد
 آقا  ملكى تبريزى قدس الله سره الشريف، بخش
مربوط به ماه مبارك رمضان

قرار گرفتن در مسير بخشش‏هاى خداوند

در اين ماه مبارك رحمت و بخشش الهى گسترده است. و شرع و عقل و عرف همگى مى‏گويند كه بايد در مسير بخششهاى پروردگار متعال قرار گرفته و از الطاف او در توفيق بنده براى كسب نزديكى و خوشنوديش، با شوق و شكر و ادب استقبال نمود. و كمترين كارى كه براى قرار گرفتن در مسير بخششها مى‏توان انجام داد، اين است كه بنده جوابى به منادى اين ماه داده كه شامل اظهار تشكر و قبول منت، عذر خواستن از كوتاهى و اعتراف به فرمانبردارى باشد. براى فهم چگونگى جواب دادن به اين منادى بهتر است پيش خود مجسم نماييم كه فرستاده بزرگ يكى از پادشاهان دنيا از طرف او براى دعوت به مجلس ميهمانى سلطان، نزد كسى آمده و به او بگويد: پادشاه به او نهايت لطف را دارد، لغزشهاى او را بخشيده و به او هديه‏ها و فرمانهاى حكومت بر مناطق و لباسهاى گرانقيمت عطا مى‏كند، حتى بالاتر از اين، سلطان از او خوشنود بوده و مشتاق ديدار، انس، نزديك شدن و وفاست و او را يكى از دوستان خود مى‏گرداند و آنگاه در ذهن خود مجسم كند كه او چگونه به اين دعوت پاسخ داده و جان خود را در اين راه مى‏دهد. و عزيزان و نزديكان و خودش را فداى اين دعوت مى‏كند.

کلمه یازدهم؛ فضيلت ماه رمضان2

مجموعه كلمات حسني 
ويژه ماه مبارك رمضان

 خلاصه كتاب المراقابات تاليف حاج ميرزا جواد
 آقا  ملكى تبريزى قدس الله سره الشريف، بخش
مربوط به ماه مبارك رمضان

 [4 -] از رساترين بشارتهايى كه درباره ماه رمضان وارد شده، نفرين پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بر كسى كه در آن آمرزيده نشود، مى‏باشد، آنجا كه فرمود: «كسى كه ماه رمضان را بگذراند و آمرزيده نشود، خدا او را نيامرزد.» زيرا اين نفرين با توجه به اين كه او به پيامبرى برانگيخته شد تا رحمتى براى جهانيان باشد، مژده بزرگى براى گستردگى رحمت و عمومى بودن آمرزش در اين ماه مى‏باشد. و اگر غير از اين بود - با توجه به اين كه رحمتى براى جهانيان است - مسلمانى را، گرچه گناهكار باشد، نفرين نمى‏كرد.

كلمه دهم ، ميلاد امام حسن مجتبي مبارك باد.

مجموعه كلمات حسني 
ويژه ماه مبارك رمضان

میلاد حضرت امام حسن مجتبی
کریم آل طه علیه السلام
بر همه شیعیان مبارکباد.

                                

صبا زلطف ، چو عنقا برو بقله قاف
                      كه آشيانه قدس است و شرفه اشراف

چو خضر در ظلمات غيوب زن قدمي
                       كه كوي عين حيات است و منبع الطاف

شها بمصر حقيقت تو يوسف حسني
                    من و بضاعتمرجاة و اين كلافه لاف

تو معني قلمي لوح عشق را رقمي
                     تو فالق عدمي، آن وجود غيب شكاف

ابو محمد امام دوم باستحقاق
                 يگانه وارث جدو پدر به استخلاف

ترا قلمرو حلم و رضا بزير قلم
                           بلوح نفس تو نقش صيانت است و عفاف

در تو قبله حاجات و كعبه محتاج
                ملاذ عالميان در جوانب و اكناف

بر آستان ملك پاسبانت از دل و جان
                   ملوك را سر ذلت بدون استنكاف

نه نعت شان رفيع تو كار هر منطق 
                       نه وصف قدر منيع تو حد هر وصاف

شعر از آيت الله غروي اصفهاني

کلمه نهم؛ فضيلت ماه رمضان 1

 

مجموعه كلمات حسني 
ويژه ماه مبارك رمضان

 خلاصه كتاب المراقابات تاليف حاج ميرزا جواد
 آقا  ملكى تبريزى قدس الله سره الشريف، بخش
مربوط به ماه مبارك رمضان

فضيلت ماه رمضان

درباره فضيلت اين ماه و گستردگى رحمت خدا در آن مطالب بسيار زياد و فوايد فراوانى در روايات آمده است - البته براى كسانى كه اهل درك و شعور باشند. از قبيل:

1 - خداوند در ماه رمضان موقع افطار افرادي را كه همگى سزاوار آتش شده‏اند، از آتش آزاد مى‏كند. و باندازه تمام افرادى كه در ماه رمضان آزاد نموده، در شب آخر آن آزاد مى‏كند.

2 - در شب اول ماه رمضان خداوند هر كدام از مخلوقات خود را كه بخواهد مى‏بخشد. در شب بعد اين عده را دو برابر مى‏نمايد. و در شب بعد دو برابر تعداد تمام افراد شبهاى قبل را از آتش آزاد مى‏كند.

(و بهمين ترتيب) تا شب آخر ماه رمضان كه در اين شب تعداد تمام كسانى را كه در اين ماه آزاد نموده است دو برابر مى‏نمايد.

[سخنان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم درباره ماه مبارك رمضان‏]

3- سيد قدّس سرّه در «اقبال» از كتاب «بشارة المصطفى لشيعة المرتضى» با استناد آن به «حسن بن على بن فضال» از امام رضا از پدرانش، از امير المؤمنين - درود و سلام بر آنان - روايت نموده كه حضرت فرمودند: رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم روزى براى ما سخنرانى نمود و فرمود:

«مردم ماه خدا با بركت و رحمت و بخشش گناهان نزديك است، ماهى كه نزد خدا برترين ماه‏ها، روزهايش برترين روزها، شبهايش بهترين شبها و ساعتهاى آن بهترين ساعتهاست، ماهى است كه در آن به ميهمانى خدا دعوت شده و شما را در اين ماه از كسانى قرار داده‏اند كه شايسته كرامت خدا هستند. نفس كشيدن شما در آن تسبيح و خوابيدنتان در آن عبادت و عمل شما در آن مقبول و دعاى شما در آن مستجاب است. پس با نيتهايى راست، و دلهايى پاك از خدا بخواهيد شما را موفق به روزه آن، و خواندن كتابش نمايد. بدبخت كسى است كه از آمرزش خدا در اين ماه بزرگ محروم شود.

کلمه هشتم؛ شرايط روزه صحيح

مجموعه كلمات حسني 
ويژه ماه مبارك رمضان

 خلاصه كتاب المراقابات تاليف حاج ميرزا جواد
 آقا  ملكى تبريزى قدس الله سره الشريف، بخش
مربوط به ماه مبارك رمضان

شرايط روزه صحيح‏

در روايات آمده است: «غيبت، دروغ، نگاه (حرام) پى‏درپى، دشنام دادن و ظلم - كم باشد يا زياد -، باعث باطل شدن روزه مى‏شود، و روزه، فقط خوددارى از خوردنى و آشاميدنى نيست، هنگام روزه گوش، چشم، زبان، فرج و شكمت نيز بايد روزه بگيرند. دست و پايت را نگهدار و بسيار سكوت كن مگر از خير. و با نوكرت رفق و مدارا نما. هنگام روزه بايد گوش و چشم تو نيز از حرام و زشتى روزه بگيرد. از جدال و آزار رساندن به نوكر خوددارى كن و وقار روزه را داشته باش و روزى كه روزه‏اى با روزى كه روزه نيستى بايد با هم فرق داشته باشند.» رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمودند: «آسان‏ترين چيزى كه خداوند در روزه بر روزه‏دار واجب نموده، خوددارى از خوردنى و آشاميدنى است.» فقها به صحت روزه بعضى از آنها فتوا داده‏اند. جمع بين روايات بالا با روايتى كه از رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم وارد شده و سخن فقها به اين است كه بگوييم منظور از صحت در احاديث فوق اين است كه چنين روزه‏اى مورد قبول خداوند است و منظور از صحت در كلام فقها اين است كه چنين روزه‏اى قضاى آن را ساقط مى‏كند.

کلمه هفتم ، روزه لقمه ها و نيت ها

  مجموعه كلمات حسني 
ويژه ماه مبارك رمضان

 خلاصه كتاب المراقابات تاليف حاج ميرزا جواد
 آقا  ملكى تبريزى قدس الله سره الشريف، بخش
مربوط به ماه مبارك رمضان

انواع تغذيه روزه‏داران‏

روزه‏داران بلحاظ تغذيه نيز به چند دسته تقسيم مى‏شوند:

[الف -] عده‏اى تغذيه آنان از راه حرام است. اين گروه مانند باربرهايى هستند كه بار مردم را به منزلشان مى‏رسانند. بهمين جهت پاداش مال صاحب غذا بوده و روزه‏دار فقط از گناه ظلم و غصب خود بهره‏مند مى‏گردد. و به عبارت ديگر كار اين دسته مانند كار كسى است كه سوار بر چهارپاى غصبى شده و خانه خدا را با آن طواف كند.

[ب -] عده‏اى تغذيه آنان شبهه‏ناك است، كه اين دسته به دو گروه تقسيم مى‏شوند: دسته اول كسانى هستند كه اين مشتبه بحرام واقعى، در ظاهر براى آنان حلال است و دسته دوم حتى در ظاهر نيز براى آنان حلال نيست. دسته اول حكم كسى را دارد كه تغذيه او حلال است گرچه يك درجه از او پايينتر است. و دسته دوم حكم كسى را دارد كه غذاى حرام مى‏خورد، گرچه يك درجه از او بالاتر است.