كلمه سي و چهارم؛ لیلة القدر

صلوات الله سبحانه و تعالي ذكره
علي خاتم النبياء محمد صلی الله علیه وآله
وعلي حججه الطاهرین المنتجبين عليهم السلام
 -------------------------------------------------

* ما اين قرآن عظيم الشأن را (كه رحمت واسع و حكمت جامعست) در شب قدر نازل كرديم ـ و چه تو را به عظمت اين شب قدر آگاه تواند كرد ـ شب قدر (به مقام و مرتبه) از هزار ماه بهتر و بالاتر است ـ در اين شب فرشتگان و روح (يعني جبرئيل) به اذن خدا (بر مقام ولايت نبي و امام عصر«ع») از هر فرمان (و دستور الهي و سرنوشت مقدرات خلق را) نازل مي‌گرداند ـ اين شب رحمت و سلامت و تهنيت است تا صبحگاه (شهود)[1]

* حم ـ قسم به قرآن حكمت بيان ـ ما آن قرآن را در شب مبارك (قدر) فرستاديم تا خلق را از عذاب قيامت آگاه كنيم و بترسانيم ـ در آن شب هر امري با حكمت (و تدبير نظام احسن) معيّن و ممتاز مي‌گردد ـ تعيين اين امر البته از جانب ما كه فرستندة پيغرانيم خواهد بود ـ اين ارسال رسول از لطف و رحمت پروردگارتست كه (به دعاي بندگان) شنوا و (به احوال خلق و حاجاتشان) آگاهست.[2]

---

[1]. قرآن كريم ـ سوره قدر مترجم مهدي الهي قمشه‌اي ـ 1373 ـ ناشرين: محمود كاشي‌چي.

[2]. سوره دخان ـ 1، 6 ـ همان ؟؟ قبل.

كلمه سي و سوم؛ استعينوا بالصّبر و الصّلوة

صلوات الله سبحانه و تعالي ذكره
علي خاتم النبياء محمد صلی الله علیه وآله
وعلي حججه الطاهرین المنتجبين عليهم السلام
 -------------------------------------------------

متن حاضر بخشی از سخنرانی مقام معظم رهبري
پيرامون بحث صبر است كه با توجه به پرداختن به نكات
بكر و نو  شما را به مطالعه آن دعوت مي كنم:

اين آيه‏ى شريفه يا به تعبير بهتر اين جمله‏ى مبارك «استعينوا بالصّبر و الصّلوة» در قرآن - در سوره‏ى بقره - در دو جا تكرار شده است: يكى خطاب به اهل كتاب است كه ميفرمايد: «واستعينوا بالصّبر و الصّلوة و انّها لكبيرة الّا على الخاشعين»؛ يك جا هم خطاب به مؤمنين است كه ميفرمايد: «يا ايّها الّذين امنوا استعينوا بالصّبر و الصّلوة انّ اللَّه مع الصّابرين». اولاً پيداست كه اهميت اين دو عنصر؛ عنصر صبر و عنصر صلوة مورد توجه است و تأثير اينها در آن چيزى كه تشكيل جامعه‏ى اسلامى به خاطر رسيدن به آن است؛ اهداف والاى جامعه اسلامى. ثانياً ارتباط اين دو - صبر و صلوة - با يكديگر و ايستادگى و استقامت و ارتباط و اتصال قلبى و روحى با مبدأ آفرينش. اين دو تا با هم از مجموعه‏ى اين آيه - بخصوص اين بخش مربوط به «يا ايّها الّذين امنوا» - به دست مى‏آيد. قبل از اين آيه‏ى شريفه، آيه‏ى شريفه‏ى «فاذكرونى اذكركم و اشكروا لى و لا تكفرون» بحث ذكر و شكر است. بعد از اين آيه‏ى شريفه، مسئله‏ى جهاد است؛ «و لا تقولوا لمن يقتل فى سبيل اللَّه اموات بل احياء و لكن لا تشعرون». بعد از اين آيه، اين آيات معروف «و لنبلونّكم بشى‏ء من الخوف و الجوع و نقص من الاموال والانفس و الثمرات و بشّر الصابرين»، «الّذين اذا اصابتهم مصيبة قالوا انّا للَّه و انّا اليه راجعون» بعد «اولئك عليهم صلوات من ربّهم و رحمة» آمده كه ارتباط كامل بين اين دو عنصر، كاملاً از اين آيات مفهوم ميشود؛ به دست مى‏آيد. هم خودِ اين دو عنصر اهميت دارد، هم رابطه‏ى اينها.

كلمه سي و دوم؛ هدف از بيان قصص انبيا در قرآن به نقل از امام خميني

صلوات الله سبحانه و تعالي ذكره
علي خاتم النبياء محمد صلی الله علیه وآله
وعلي حججه الطاهرین المنتجبين عليهم السلام
 -------------------------------------------------

باسمه تعالي

 عن الرسول ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ قال: القرآنَ مَا دَبَةُ الله فتعلَّموا مَادَبَتَهُ مَا استَطَعتُم ـ ترجمه: قرآن ادب خانه الهي است، هر آنچه مي‌توانيد از آن ادب خانه (ماد َبه) بياموزيد.

حضرت امام خميني (ره) در كتاب آداب نماز خود كه بفرموده خودشان، شرح ساده‌اي است بر كتاب اسرار الصلاة‌شان بابي را به آداب قرائت قرآن اختصاص داده‌اند كه خود مشتمل بر چند فصل مي‌باشد كه بخش دوم آن تقديم مي گردد.

يكي از مطالب قرآن كه خوانندگان مجذوب آن مي‌شوند قصص انبياء و اولياء و حكما و ... مي‌باشد كه در ذكر آنها فوائد بي‌شماري مي‌باشد و اينكه بعضاً مكرراً تكرار شده‌اند تأكيد بر اين نكته است كه اين كتاب قصه  و تاريخ نيست بلكه كتاب سلوك الي الله و توحيد و معارف مي‌باشد و مقصود از بيان  و تكرار اين است كه شايد در مردم تأثير كند و موجب ازدياد تقوا شود. و بايد توجه نمود كه دعوت و موعظه بي‌تكرار و تفنن از بلاغت خارج و در نفوس بي‌تأثير مي‌باشد. ولي در قرآن اين قضايا به‌طوري شيرين بيان شده و تكراری كه موجب كسالت خواننده نشود و در هر تكرار جزئياتي بدون شباهت، به اصل داستان اضافه شده[1] كه خود شرحي مفصل بر دلايل آن مي‌طلبد.

ديگر مطالب قرآن كه به اختصار مي‌توان به آ‌نها اشاره نمود:

ـ بيان احوال كفار و جاحدين و مخالفان با حق و حقيقت و معاندين انبياء و اولياء و بيان كيفيت عواقب امور آنها و چگونگي هلاك آنها چون فرعون، نمرود، هامان، قارون و شداد و اصحاب فيل.

ـ بيان احوال ابليس و چگونگي گمراهي مردم

ـ بيان قوانين ظاهر شريعت و آداب و سنن الهيه مانند نماز، روزه، حج، جهاد، خمس و زكات، ازدواج،‌ ارث، قصاص، حدود، ديات، تجارت و ...

ـ بيان احوال معاد و برهانهاي اثبات آن و كيفيت بهشت و جهنم و ...

---

[1].  آداب نماز، ص 188-187.

كلمه سي و يكم؛ آداب قرآئت قرآن به نقل از امام خميني

صلوات الله سبحانه و تعالي ذكره
علي خاتم النبياء محمد صلی الله علیه وآله
وعلي حججه الطاهرین المنتجبين عليهم السلام
 -------------------------------------------------

باسمه تعالي

 عن الرسول ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ قال: القرآنَ مَا دَبَةُ الله فتعلَّموا مَادَبَتَهُ مَا استَطَعتُم ـ ترجمه: قرآن ادب خانه الهي است، هر آنچه مي‌توانيد از آن ادب خانه (ماد َبه) بياموزيد.[1]

حضرت امام خميني (ره) در كتاب آداب نماز خود كه بفرموده خودشان، شرح ساده‌اي است بر كتاب اسرار الصلاة‌شان بابي را به آداب قرائت قرآن اختصاص داده‌اند كه خود مشتمل بر چند فصل مي‌باشد كه به ذكر خلاصه‌اي از آنها با فهمی روان در اين چند صفحه مي‌پردازيم.

1- يكي از مهمترين آداب قرائت قرآن كه موجب نورانيت باطن انسان مي‌باشد «تعظيم» مي‌باشد که مربوط به فهم عظمت و بزرگي آن است. و بايد دانست فهم عظمت هر چيزي به فهم حقيقت آن است.[2] و با توجه به كريمة- و لقد يسرنا القرآن لذكر[3] و همچنين اين كه عالم ماده و مافيها سايه‌هايي از عوالم بالاتر مي‌باشند و لذا به فرموده امام راحل (ره) دست آمال بشر از حقيقت قرآن كوتاه است مگر از خلص اولياء الله ... همچنانكه علامه حسن زاده آملي فرمودند: ... عرضم اين است كه با اين همه تفاسير كه نوشته‌اند حق آن است كه شيخ اكبر در (درّ مكنون گفته‌ است: القرآن يا تي يوم القيامة بكرا[4]ـ  لذا فهم عظمت قرآن خارج از توان ادراك است وليكن توجه به عظمت همين كتاب نازل شده كه در دسترس همه بشر است موجب فوايد زيادي مي‌باشد.[5] عظمت قرآن را مي‌توان در چند بخش دسته‌بندي كرد كه هر فصلي خود احتياج به كتابي مفصل دارد:

الف ـ عظمت متكلم  آن (خداوند)       ب ـ عظمت مطالب و مقاصد آن

ج ـ عظمت نتايج و ثمرات آن              د ـ عظمت رسول و واسطه انزال آن (جبرئيل)

هـ ـ عظمت حامل آن (رسول خدا)      و ـ عظمت حافظ و نگاهبان آن (خداوند متعال)

ز ـ عظمت شارح و مبين آن (پيامبر و ائمه)
ح ـ عظمت وقت ارسال و كيفيت آن (شب قدر)[6]

که جمیع موارد بالا از عالی ترین دلایل عظمت و بزرگی قران می باشد که اینک جای توضیح و بسط اکثر آن نمی باشد و به خلاصه ای قناعت می شود.

---

[1].  بحارالانوار، ج 92، ص 19.

[2].  آداب نماز، ص 181-180.

[3].  سوره قمر، آيه 17.

[4].  هزار و يك كلمه ، جلد سوم، ص 388.

[5].  آداب نماز، ص 182-181.

[6].  همان، ص 182.

موضوع:كلمات حسني ويژه ماه مبارك

« آثار حضور در مسجد»

صلوات الله سبحانه و تعالي ذكره
علي خاتم النبياء محمد صلی الله علیه وآله
وعلي حججه الطاهرین المنتجبين عليهم السلام
 -------------------------------------------------

« آثار حضور در مسجد»

مسجد خانه خدا در زمين مركز وحي و منبع فيوضات معنوي و بركات گوناگون براي نمارگزاران و جامعه اسلامي است. بي‌گمان مكاني كه چنين جايگاهي نزد خداوند دارد، حضور در آن، آثار فراواني را خواهد داشت و بدون ترديد شامل حال مكلفان و حاضران در مسجد اعم از زن و مرد نيز خواهد بود كه در مقاله زير پيرامون آن سخن خواهيم گفت.

آثار حضور در مسجد چنان متنوع است كه به سختي مي‌توان پيرامون تمامي آنها سخن گفت؛ چنانكه در يكي از احاديت امام علي (ع)، براي حضور در مسجد هشت اثر برشمرده شده است:

«من اختلف الي المسجد اصاب احدي الثمان؛ اخا مستفادا في الله، او علما مستطرفا او ايه محكمه او يسمع كلمه تدل علي هدي، او رحمه منتظره او كلمه ترده عن ردي، او يترك ذنبا خشيه او حياء كسي كه به مسجد رفت و آمد مي‌كند، يكي از منافع هشتگانه نصيب او مي‌شود: برادري مفيد و با ارزش در راه خدا، يا علم و دانش نو، يا دليل و برهان محكم [براي تثبيت عقايد مي‌يابد.] يا كلماتي كه موجب هدايت شود [مي‌شنود]، يا رحمت مورد انتظاري [شامل حال او مي‌شود]، يا مواعظي كه او را از فساد و گناه باز دارد.[مي‌شنود،] يا به خاطر ترس يا حيا و آبروي خود گناهي را ترك مي‌كند.»

برخي از آثار حضور در مسجد را مي‌توان به شرح زير مورد مطالعه قرار داد:

موضوع:كلمات حسني ويژه ماه مبارك

ابن سينا (زندگي نامه)

صلوات الله سبحانه و تعالي ذكره
علي خاتم النبياء محمد صلی الله علیه وآله
وعلي حججه الطاهرین المنتجبين عليهم السلام
-----------------------------

دائره المعارف بزرگ اسلامی
جلد: 4  نویسندگان: فتح الله مجتبایی 
شرف الدین خراسانی  علیرضا جعفری نائینی 

اِبْن‌ِ سينا، ابوعلى‌ حسين‌ بن‌ عبدالله‌ بن‌ سينا (370- 428ق‌/980- 1037م‌)، بزرگ‌ترين‌ فيلسوف‌ مشايى‌ و پزشك‌ نامدار ايران‌ در جهان‌ اسلام‌.

زندگى‌ و سرگذشت‌:
ما دربارة زندگى‌ و سرگذشت‌ ابن‌ سينا آگاهى‌ بس‌ بيشتري‌ داريم‌ تا دربارة هر فيلسوف‌ مسلمان‌ ديگر. اين‌ نيز به‌ بركت‌ زندگى‌ نامه‌اي‌ است‌ كه‌ ابوعُبيد جوزجانى‌ (د 438ق‌/1046م‌) شاگرد وفادار وي‌ به‌ نوشته‌ آورده‌ است‌ و بخش‌ نخست‌ آن‌ تقرير ابن‌ سينا و بخش‌ دوم‌ آن‌ گزارش‌ و نوشتة خود جوزجانى‌ است‌. اين‌ نوشته‌ها بعدها به‌ «سرگذشت‌» يا «سيره‌» مشهور شده‌ است‌. كهن‌ترين‌ متنى‌ كه‌ از اين‌ سرگذشت‌ در دست‌ است‌، كتاب‌ تَتِمة صِوان‌ الحكمة اثر ظهيرالدين‌ ابوالحسن‌ على‌ بن‌ زيد بيهقى‌ است‌ كه‌ همچنين‌ مطالب‌ تازه‌اي‌ دربارة ابن‌ سينا در بر دارد. در كنار اين‌ گزارش‌، ما دو گزارش‌ ديگر را از زندگى‌ ابن‌ سينا نزد ابن‌ ابى‌ اصيبعه‌ در عيون‌ الانباء وي‌ و در تاريخ‌ الحكماء اثر ابن‌ ابى‌ قفطى‌ مى‌يابيم‌. گزارشهاي‌ هر يك‌ از اين‌ دو منبع‌ داراي‌ اختلافاتى‌ است‌. هر چند منبع‌ مشترك‌ آنها همان‌ روايت‌ جوزجانى‌ به‌ نقل‌ از خود ابن‌ سينا و سپس‌ بقية گزارش‌ جوزجانى‌ از سرگذشت‌ است‌.